Deze website maakt gebruik van bestanden (zoals cookies) en andere technologie. Door verder te surfen, stem je in met het gebruik hiervan.

English version here 

De verzamelgebieden van Rosalinde en Arthur Gilbert sluiten naadloos aan op de collectie van DIVA. Antwerpen is dé plek in Europa waar sinds de 16de eeuw kunst en luxeproducten uit alle richtingen samenkomen. Voor bepaalde stukken uit de Gilbert Collection, in het bijzonder de Antwerpse en Vlaamse, voelt de tentoonstelling Masterpieces in Miniature bij DIVA aan als thuiskomen. Voor enkele voorwerpen uit de DIVA-collectie, in het bijzonder uit de Wonderkamer, zouden de Gilberts kosten noch moeite gespaard hebben om die aan hun verzameling toe te voegen, mochten zij daartoe de gelegenheid gehad hebben.

Ontdek welke objecten dit zijn door het parcours in de collectiepresentatie te volgen, te herkennen aan:

Scan de qr-code en lees hieronder meer over hun dialoog met de Gilbertcollectie. 

 

1.    Uilenbeker versus patrijsbeker

Als alle ander fogels sin thoe neste sois min flige beste.” Dit gegraveerde vers op de Antwerpse uilenbeker van 1548-1549 komt uit het Zutphens liedboek waarin de verliefde uil door de nachtegaal wordt afgewezen en op de dool geraakt. Vandaag kan hij opnieuw het hof maken aan iets jonger gevogelte uit de Gilbert Collection: een patrijs uit Neurenberg van de hand van Georg Rühl. Net als de uilenbeker heeft de patrijsbeker een gelaagde betekenis. De patrijs staat voor wellust en symboliseert voor katholieken op kerstdag Jezus Christus. Toen Arthur Gilbert in 2001 geridderd werd, stond deze patrijs in zilver en parelmoer model voor het centrale element in zijn wapen. 

 

Boven: Uilenbeker, Meester met pelikaan, Antwerpen, 1548-1549 © Collectie Koning Boudewijnstichting, in bruikleen aan DIVA, foto: Dominique Provost

Onder: Patrijsbeker, Georg Rühl, Neurenberg, 1598-1602 © Rosalinde and Arthur Gilbert Collection, in bruikleen aan Victoria and Albert Museum

 

2.    Snuifdoos versus chocoladekan

Dankzij het legaat Pierre Lunden bezit DIVA een gouden snuifdoos die in 1739-1740 in Parijs door Pierre Croissant werd gemaakt naar het ontwerp van Juste-Aurèle Meissonnier. De rococo modellen van Meissonnier werden gretig geassimileerd en gekopieerd, zowel op het vasteland als in Engeland, zowel in gedrukte vorm als in zilver. Een van de exponenten van de Engelse rococo is de hugenoot Samuel Courtauld. Zijn chocoladekan van 1750-1751, die in 1985 door Arthur Gilbert werd aangekocht, is daar een schoolvoorbeeld van. 

   S75/139 

 Boven: Gouden snuifdoos met rocailleversiering, Pierre Croissant, Parijs, 1739-1740 © Collectie DIVA, Legaat Pierre Lunden, foto: Dominique Provost

Onder: Zilveren chocoladekan, Samuel Courtauld, Londen, 1750-1751 © Rosalinde and Arthur Gilbert Collection, in bruikleen aan Victoria & Albert Museum

 

3.    Leopold II versus Victoria

Naast het uitreiken van ordetekens waren gouden snuifdozen met gekroonde monogrammen of portretminiaturen, zeker als daar diamanten aan toegevoegd werden, een bijzonder representatief én waardevol geschenk. De onafgewerkte gouden snuifdozen werden in de 19de eeuw vaak in Hanau aangekocht en door hofjuweliers aan de gelegenheid aangepast. Koning Leopold II verkoos ca. 1883 om zijn portret, geschilderd naar een foto van de gebroeders Géruzet, te integreren. Koningin Victoria, de volle nicht van Leopold II, opteerde in 1837 voor haar monogram VR. Welke geschenken er bij de bezoeken van koningin Victoria aan Antwerpen, onder andere in 1843 en 1852, werden uitgewisseld is een ander verhaal …

   4.	Presentatiesnuifdoos Koningin Victoria, Charles Colin & Sons, Hanau, 1837 © Rosalinde and Arthur Gilbert Collection, in bruikleen aan Victoria and Albert Museum

 

      Boven: Presentatiesnuifdoos koning Leopold II, C.M. Weishaupt, Hanau, ca. 1875-1883 © Collectie Koning Boudewijnstichting, Fonds Christian Bauwens in bruikleen aan DIVA, foto: Dominique Provost

Onder: Presentatiesnuifdoos Koningin Victoria, Charles Colin & Sons, Hanau, 1837 © Rosalinde and Arthur Gilbert Collection, in bruikleen aan Victoria and Albert Museum 

 

4.    Schenkkan versus snuifdoos

Aan Napoleon Bonaparte gerelateerde objecten hebben een grote aantrekkingskracht op verzamelaars. DIVA is dan ook de trotse bezitter van een zilveren schenkkan met het portret van Napoleon die ergens tussen 1809 en 1815 door Joseph Lecocqmartin met oog voor detail werd gerealiseerd. Mogelijks was de kan de inzet van een wedstrijd die ter ere van de geboorte van zijn zoon Napoléon François Charles Joseph Bonaparte, de koning van Rome, in 1811 in Antwerpen werd georganiseerd. Napoleon, die zelf een fervent gebruiker was van snuiftabak, schonk vanaf 1804 bij vele gelegenheden gouden snuifdozen met zijn portret. Arthur Gilbert verwierf zo een bijzonder exemplaar met ingewerkt portret toegeschreven aan Jean-Baptiste Isabey.    

Zilveren schenkkan met portretmedaillon Napoleon Bonaparte, Joseph Lecocqmartin, Antwerpen, 1809-1815 © Collectie DIVA, foto: Dominique Provost

 Bekijk een afbeelding van de snuifdoos uit de Gilbertcollectie hier.

 

5.    Portretminiaturen

In de juwelencollectie van DIVA zitten enkele bijzondere portretminiaturen. Een ring met portretminiatuur met diamanten in oud briljantslijpsel is afkomstig uit de verzameling van mevrouw Ludo Van den Abeele die in 1971 bij Van Herck in Antwerpen geveild werd. Zoals dat bij vele portretminiaturen het geval is hebben we geen aanknopingspunt om de dame in kwestie te identificeren. Een Britse dame ergens tussen 1780 en 1820? In elk geval was Groot-Brittannië in die periode een belangrijke afzetmarkt voor dergelijke portretminiaturen. Maar zelfs als er inscripties op aangebracht werden, is de identificatie een dubbeltje op zijn kant. Wie zijn Mr and Mrs Tilson die respectievelijk door Gervase Spencer en Christian Friedrich Zincke geschilderd werden? 

Ring met portretminiatuur met diamanten in oud briljantslijpsel, Frankrijk, ca. 1780-1820 © Collectie DIVA, foto: Dominique Provost

 Bekijk een afbeelding van de portretminiatuur van Spencer hier en Zincke hier.

 

Wil je de stukken uit de Gilbertcollectie ook in het echt bewonderen?
Bezoek dan Masterpieces in Miniature: schatten uit de Rosalinde and Arthur Gilbert Collection. Deze tentoonstelling loopt van 5 maart tot 15 augustus 2021 bij DIVA.

  

Masterpieces in Miniature: Schatten uit de Rosalinde and Arthur Gilbert Collection. Een V&A tentoonstelling – reizend rond de wereld met de steun van the Gilbert Trust for the Arts – gepresenteerd in DIVA, museum voor diamant, juwelen en zilver in Antwerpen.